SINH THIẾT CÓ LÀM UNG THƯ LAN RỘNG KHÔNG?
TS. BS Phạm Thị Việt Hương
Bệnh viện VINMEC SMART CITY
Đây là câu hỏi tôi được nghe rất nhiều trong suốt 30 năm qua.
Và cũng là nỗi sợ khiến không ít người trì hoãn chẩn đoán, để rồi đánh mất thời gian quý giá.
Câu trả lời là: KHÔNG.
Sinh thiết không làm ung thư lan rộng hay gây di căn.
Ung thư di căn không phải vì bác sĩ chạm vào khối u, mà vì bản thân tế bào ung thư đã có khả năng lan từ trước, cô bác đã có nhiều u hạch trước khi bác sĩ sinh thiết, do những biến đổi sinh học phức tạp bên trong cơ thể.
Sinh thiết chỉ là:
Lấy một mảnh mô rất nhỏ
Bằng kỹ thuật chuẩn, kiểm soát chặt chẽ, ngày nay bác sĩ chuyên khoa có kinh nghiệm còn sinh thiết dưới hướng dẫn của CT scan, siêu âm, MRI nên độ chính xác càng cao.
Để xác định chính xác cô bác đang đối diện với loại ung thư nào
Nếu không sinh thiết bác sĩ không thể chẩn đoán đúng, không biết chọn thuốc gì, phác đồ nào. Và đó mới là điều nguy hiểm nhất
(Xem thêm bài Vì sao bệnh nhân ung thư phải được sinh thiết - ngày 21/12/2025)
Nhiều người hiểu lầm rằng:
“Sinh thiết xong thấy bệnh nặng hơn, chắc là do sinh thiết”
Nhưng thực tế là: Bệnh đã tiến triển từ trước, chỉ là đến lúc đó chúng ta mới nhìn thấy rõ sự thật.
Nếu cô bác hoặc người thân đang được chỉ định sinh thiết, hãy hiểu rằng đó không phải là làm bệnh nặng hơn, mà là bước đầu tiên để điều trị đúng và kịp thời.
Về mặt lý thuyết, ung thư có thể lan sau sinh thiết, nhưng cực kỳ hiếm gặp. Quá trình này xảy ra khi kim/dao sinh thiết được đưa vào khối u làm bong ra các tế bào ung thư và khiến chúng lan ra ngoài. Nhiều nghiên cứu đã xác nhận rằng gieo rắc tế bào u là hiện tượng rất hiếm.
Một tổng quan nghiên cứu năm 2008 cho thấy gieo rắc dọc đường kim chỉ xảy ra ở 2,7% các trường hợp sinh thiết ung thư gan [1].
Một nghiên cứu năm 2015, các nhà nghiên cứu tổng hợp các nghiên cứu trước đó thấy tỷ lệ gieo rắc dọc đường kim dưới 1% [2].
Một nghiên cứu năm 2019 theo dõi 42 bệnh nhân ung thư bàng quang được sinh thiết bằng kim lõi. Sau 28 tháng, không ghi nhận bất kỳ trường hợp gieo rắc tế bào u nào [3].
Bài tổng quan năm 2024 xem xét các nghiên cứu trước đó về hiện tượng gieo rắc tế bào u sau sinh thiết kim ở ung thư vú. Kết quả thấy sinh thiết kim không làm tăng đáng kể nguy cơ tái phát ung thư vú, di căn sang các cơ quan khác, không ảnh hưởng đến thời gian sống còn nói chung [4].
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. M. A Silva, B Hegab, C Hyde et al (2008). Needle track seeding following biopsy of liver lesions in the diagnosis of hepatocellular cancer: a systematic review and meta-analysis. BMJ Journal Volume 57, Issue 11.
2. Dimitrios Volanis , David E Neal, Anne Y Warren, Vincent J Gnanapragasam (2015). Incidence of needle-tract seeding following prostate biopsy for suspected cancer: a review of the literature. BJU Int. 2015 May;115(5):698-704.
3. Jason P. Joseph, Theodora A. Potretzke, Vignesh Packiam et al (2020). Percutaneous Image-guided Core Needle Biopsy for Upper Tract Urothelial Carcinoma. Oncology Volume 135p95-100January 2020.
4. Dennis R Holmes (2024). Reducing the Risk of Needle Tract Seeding or Tumor Cell Dissemination during Needle Biopsy Procedures. Cancers (Basel). 2024 Jan 11;16(2):317.
