SỐT MÒ (SCRUB TYPHUS): KHI MỐI NGUY HIỂM ĐEO MẶT NẠ CẢM CÚM VÀ DẤU VẾT "LẠ" KHÔNG ĐAU
Sốt cao 39-40 độ, đau đầu dữ dội, uống hạ sốt không đỡ. Người nhà nghĩ cảm cúm, tuyến dưới nghĩ sốt xuất huyết... Nhưng tất cả đều chưa chính xác! Nguyên nhân thực sự chỉ lộ diện khi bác sĩ quyết định... kiểm tra toàn thân bệnh nhân thật kỹ lưỡng.
Góc nhìn lâm sàng từ Dr. Thông:
1. Mối nguy ẩn mình trong bụi cỏ
Không phải muỗi, thủ phạm là ấu trùng mò (Trombiculid mites) mang vi khuẩn Orientia tsutsugamushi. Chúng thường xuất hiện ở bụi rậm, bờ suối, thậm chí là công viên ngay giữa thành phố.
Vết cắn của nó rất đặc biệt: KHÔNG ĐAU, KHÔNG NGỨA. Bệnh nhân hoàn toàn không biết mình bị cắn cho đến khi sốt cao liên tục.
2. ESCHAR - "Chìa khóa vàng" trong chẩn đoán
Nếu bỏ qua dấu hiệu này, bệnh nhân có thể gặp biến chứng nguy hiểm. Nhưng nếu tìm thấy nó, việc điều trị sẽ đi đúng hướng ngay lập tức.
• Hình thái: Một vết loét hình bầu dục, kích thước 0.5-2cm.
• Đặc điểm nhận dạng: Có vẩy đen (giống vết cháy xém), xung quanh có gờ đỏ, tuyệt đối không tiết dịch.
• Vị trí "khó tìm": Nó thích những nơi ẩm, kín đáo và da mềm: Nách, bẹn, dưới nếp lằn ngực, quanh rốn, thậm chí... các vùng nhạy cảm khác.
Lưu ý quan trọng: Đi khám sốt chưa rõ nguyên nhân, việc bác sĩ yêu cầu bộc lộ vùng da để khám toàn thân là quy trình bắt buộc để không bỏ sót bệnh!
3. Tại sao cần cảnh giác? (Cơ chế bệnh sinh)
Sốt mò không chỉ đơn thuần là sốt. Bản chất của nó là Viêm mao mạch lan tỏa.
Vi khuẩn tấn công vào hệ thống mạch máu, có thể dẫn đến:
• Viêm cơ tim.
• Viêm phổi kẽ, khó thở.
• Ảnh hưởng đến tri giác (dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thần kinh).
• Tổn thương gan, thận cấp.
4. Tin vui: Điều trị đặc hiệu rất hiệu quả
Dù biến chứng nghe có vẻ phức tạp, nhưng Sốt mò đáp ứng cực tốt với phác đồ điều trị chuẩn.
Chỉ cần dùng đúng nhóm kháng sinh đặc hiệu (như Doxycycline hoặc Azithromycin...), tình trạng sốt thường được kiểm soát nhanh chóng sau 24-48h.
Ngược lại, các nhóm kháng sinh thông thường (như Penicillin, Cephalosporin...) thường không có tác dụng. Đó là lý do nhiều người tự mua thuốc uống mãi không đỡ.
LỜI KHUYÊN CỦA BÁC SĨ:
1. Sốt cao kéo dài trên 2 ngày kèm đau đầu, đau mỏi người: Cần đi khám để loại trừ các nguyên nhân khác ngoài cúm/sốt xuất huyết.
2. Tự quan sát cơ thể xem có vết loét lạ (Eschar) hay không, đặc biệt ở các vùng da kín.
3. Nếu vừa đi dã ngoại, cắm trại, làm vườn về mà bị sốt: Hãy thông báo ngay tiền sử này cho bác sĩ!
Kiến thức đúng giúp bảo vệ sức khỏe. Hãy chia sẻ để mọi người cùng cảnh giác!
#DrThong #NoiKhoa #SotMo #ScrubTyphus #KienThucYKhoa #HMU
