[GÓC CHUYÊN MÔN: ĐA U TỦY XƯƠNG – “KẺ ẨN MÌNH” Ở NHIỀU CHUYÊN KHOA: ĐỪNG ĐỂ BỎ LỠ CƠ HỘI CHẨN ĐOÁN SỚM]
🚒🚒🚒🚒🚒🚒
📖Đa u tủy xương (Multiple Myeloma – MM), hay còn gọi là bệnh Kahler, là một bệnh lý huyết học ác tính, đặc trưng bởi sự tăng sinh bất thường của tế bào dòng plasmo trong tủy xương, gây tổn thương trên nhiều cơ quan đích như xương, thận, máu và hệ miễn dịch.
Đây là một trong những bệnh máu ác tính phổ biến ở người lớn tuổi, với tuổi chẩn đoán trung bình từ 60–70 tuổi.
Tuy nhiên, do diễn tiến chậm, biểu hiện không đặc hiệu và liên quan đến nhiều cơ quan, Multiple Myeloma dễ bị bỏ sót hoặc nhầm lẫn với bệnh lý ở các chuyên khoa khác như Thận, Thần kinh, Cơ xương khớp, Nội tiết hay Nhiễm trùng.
📌 Bệnh tiến triển qua nhiều giai đoạn, bắt đầu từ MGUS (Gamma đơn dòng không xác định), đến Smouldering MM (đa u tủy tiềm tàng) và cuối cùng là MM có triệu chứng, thậm chí có thể tiến triển nặng hơn thành U tủy ngoài tủy (EMM) hoặc Bạch cầu tương bào (PCL) – những thể bệnh hiếm nhưng tiên lượng xấu.
⚠️ Trong thực hành lâm sàng, MM được xem là “kẻ ẩn mình” với nhiều biểu hiện âm thầm nhưng nghiêm trọng nếu không được phát hiện kịp thời. Các triệu chứng kinh điển có thể được ghi nhớ bằng từ viết tắt CRAB:
C – Hypercalcemia (Tăng canxi máu): gây mệt mỏi, buồn nôn, táo bón, lú lẫn, rối loạn nhịp tim.
R – Renal failure (Suy thận): có thể là cấp tính hoặc mạn tính, tiến triển nhanh nếu không xử trí đúng nguyên nhân.
A – Anemia (Thiếu máu): thường ở mức độ nhẹ đến vừa, không giải thích được nguyên nhân.
B – Bone lesions (Tổn thương xương): đau xương dai dẳng, gãy xương bệnh lý, u xương.
Bên cạnh đó, MM còn có thể gây:
📌 Nhiễm trùng tái diễn do suy giảm miễn dịch (>75%)
📌Bệnh lý thần kinh (chèn ép rễ – tủy sống, thần kinh ngoại biên, hoặc thâm nhiễm thần kinh trung ương)
📌Tăng độ quánh máu dẫn đến thiếu máu cơ tim thoáng qua, huyết khối tĩnh mạch sâu, chảy máu võng mạc, khó thở.
Gợi ý chẩn đoán trên xét nghiệm sinh hóa:
Tăng protein toàn phần nhưng albumin máu bình thường hoặc giảm (chỉ số A/G < 1)
Có thể phát hiện protein đơn dòng trong huyết thanh hoặc nước tiểu (M protein)
📣 Trong bối cảnh bệnh lý ngày càng phức tạp và đa chuyên khoa, ý thức cảnh giác lâm sàng là yếu tố then chốt giúp tránh chẩn đoán muộn. Đặc biệt, MM cần được cân nhắc ở bệnh nhân lớn tuổi có đau xương, thiếu máu không rõ nguyên nhân, hoặc bất thường trong xét nghiệm sinh hóa máu.
👉 Hãy lan tỏa kiến thức này để cộng đồng y tế cùng nâng cao nhận thức và phối hợp chặt chẽ trong việc phát hiện – điều trị bệnh lý nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu phát hiện kịp thời!
______________________________________
LUYỆN THI NỘI TRÚ